काठमाडौँ ।
जन्मेको २८ दिनसम्मको शिशुको अवस्थालाई नवजात अवस्था भनिन्छ । शिशु जन्मनु प्राकृतिक प्रक्रिया हो । तर, यो अवस्था आमा र शिशुका लागि जीवन र मृत्यु दोसाँधको अवस्था हो । स्याहारकर्ता वा सहयोगीको सानो गल्तीले आमा र शिशुको मृत्यु हुने तथा जीवनभरका लागि अपाङ्ग हुने सम्भावना हुन्छ । त्यसैले नवजात शिशु र आमा दुवैको स्वास्थ्य स्याहार र सुरक्षाका लागि मातृशिशु स्वास्थ्य केन्द्र, प्रसूति केन्द्र/अस्पतालमा दक्ष प्रसूति स्वास्थ्यकर्मीद्वारा प्रसूति गराउनुपर्छ । यसले गर्दा प्राकृतिक अवस्थामा सुत्केरी गराउन नसकेमा, विभिन्न वैकल्पिक तरिकाबाट आमा र शिशुलाई बचाउन सकिन्छ ।
कस्ताे शिशु स्वस्थ हाे ?
जन्मको बेलामा नवजात शिशुको सामान्य तौल २५०० ग्राम वा सोभन्दा माथि मानिन्छ । जन्मिनेबित्तिकै रुन्छ, आफैँ सास फेर्छ । आफैँ दूध चुस्न खोज्छ र सजिलै निल्छ । नाभी र साल जोडिएको हुन्छ । बास्नाले आमालाई चिन्छ र गर्भमा सुनेको आवाजलाई पछ्याउँछ । हातखट्टा सजिलै चलाउन सक्छ । असजिलो भएमा चलमलाउने र रुने गर्छ ।
यस्ताे हुन्छ स्वस्थ आमाको अवस्था
नियन्त्रित रूपमा रक्तस्राव भइरहेको हुन्छ । बच्चा जन्माउने क्रममा रगत खेर गएको हुनाले कमजोरी महसुस हुन्छ । स्तनबाट दूध आउन थाल्छ । शक्ति खर्च भएका हुनाले भोक धेरै लाग्छ ।
नेपाल सरकारले तोकेका प्रसूति संस्थामा निःशुल्क प्रसूति गराउने व्यवस्थासहित निम्न कार्य गर्न सुझाइएको छः
सुत्केरी र नवजात शिशुको स्याहारमा परिवारको भूमिका
सुत्केरी आमालाई निम्न खाद्य समूहका कम्तीमा ५ समूहबाट साधारण अवस्थाभन्दा थप २ पटक खाना खुवाउनुपर्छ ।
Write your Comment